In Groningen

1908 Oprichting ‘NV Volkshuisvesting’
De Woningwet van 1901 moest een einde te maken aan de slechte huisvesting van de armen. Naar aanleiding van de wet ontstonden woningcorporaties. Op 15 augustus 1908 richtte de bankier jonkheer Rhijnvis Feith Lefier op, toen nog de ‘NV Volkshuisvesting’ geheten. De eerste projecten waren de bouw van 78 woningen aan de Bedumerstraat ZZ in 1912 (rond 1980 gesloopt) en 60 woningen aan de H.L.Wicherstraat in 1915.

Verheffen der arbeidersklasse
Lefier bouwde haar eerste woningen niet voor de allerarmsten. De gemeente Groningen koos voor een doorschuifsysteem: vakarbeiders met een redelijk inkomen in nieuwe, goede woningen, waarna de armere bevolking in de leeggekomen woningen kon. Het ‘verheffen der arbeidersklasse’ was een belangrijk uitgangspunt in de eerste decennia van de 20ste eeuw. Het werd heel gewoon gevonden om huurders waar nodig zedelijkheid en woonbeschaving bij te brengen.

Crisisjaren
Rond 1930 had Lefier ca. 500 woningen in beheer (Indisch buurt, ‘Het Eiland’). Tijdens de crisisjaren kwam de bouw tot stilstand kreeg Lefier te maken met leegstand en huurachterstanden. De huren moesten worden verlaagd. Corporaties begonnen in te zien dat woonplezier meer is dan een goede woning. Zo leverde Lefier in de jaren ’30 onder andere een bijdrage aan een speeltuin en een sinterklaasfeest voor kinderen.

Wederopbouw jaren '50
Na de tweede wereldoorlog was de woningnood hoog. Dankzij montagebouw (waarbij woningen worden samengesteld uit in de fabriek gemaakte bouwelementen), kon Lefier in de jaren ’50 in korte tijd veel nieuwe portieketagewoningen neerzetten voor gezinnen, met name in de West-Indische buurt. De woningen waren klein en betaalbaar, maar hadden veel gemeenschappelijke voorzieningen, zoals was- en strijkruimtes en tuinen. Daarnaast bouwde Lefier voor ouderen, die dankzij de AOW (vanaf 1957) langer zelfstandig bleven wonen.

Studentenhuisvesting
In 1959 werd de Stichting Studentenhuisvesting Groningen (SSH) opgericht. De SSH bouwde een aantal grote studentenflats in de stad. Ook kocht de SSH vele panden in de binnenstad op. De SSH was lange tijd gebonden aan de universiteit, maar werd in 1989 een zelfstandige organisatie, om in 1994 te fuseren met Lefier.

Woonerven
In de jaren ’60 vond grootschalige nieuwbouw plaats (Paddepoel, De Wijert), maar veel mensen vonden die wijken met eentonige rijtjeshuizen niet aantrekkelijk. De welvaart nam toe en bewoners stelden hogere eisen aan hun woning en woonomgeving. Daarom werd in de nieuwe wijk Lewenborg, gekozen voor een ‘dorpse’ opzet met woonerven, veel groen en een speelse bebouwing. Er kwamen meer één- en tweepersoons huishoudens. De stadvernieuwing die in de binnenstad op gang kwam, bediende deze doelgroep.

Bewonersparticipatie vanaf 1978
Met de democratiseringsgolf in de jaren ’70 werden corporaties verplicht om bewoners te betrekken bij hun beleid. In 1978 werden de eerste voorbereidingen voor bewonersparticipatie getroffen. Het duurde tot 1987 tot alles rond was.

Regels en procedures
Om zo efficiënt mogelijk te werken, vonden in de jaren ’70 en ’80 enkele reorganisaties plaats. Desondanks werd de groeiende organisatie afstandelijker en bureaucratischer. In haar ijver om iedereen goede huisvesting te bieden en beschikbare woonruimte eerlijk te verdelen, was Lefier in deze tijd soms meer gericht op de regels en procedures dan op de mensen.

De klant centraal
In de jaren ’90 veranderde de woningmarkt in de stad Groningen: meer mensen konden zich een eigen woning permitteren, de vraag naar (sociale) huurwoningen nam af. De overheid deed een stapje terug en corporaties werden zelfstandige bedrijven. De klant kwam meer centraal te staan en kreeg meer te kiezen. De oude naam Volkshuisvesting paste daar niet meer bij. Daarom werd in 2001 gekozen voor een frisse, eigentijdse uitstraling en een nieuwe naam: In.

Wijkvernieuwing
Sinds het eind van de jaren ’90 maken de corporaties in de stad en de gemeente afspraken over woningbouw en wijkvernieuwing. De West-Indische buurt onderging als eerste na-oorlogse wijk in de stad een grondige wijkvernieuwing. Het woningaanbod werd gevarieerder, het voorzieningenpeil werd verbeterd en de overlast werd aangepakt.

Verbonden met de stad
Het verleden van Lefier is nauw verbonden met dat van de stad en van vele stadjers. In ruim 100 jaar groeide het aantal inwoners van circa 67.000 tot ruim 182.000 en de oppervlakte van van 255 naar 2616 hectare. Was Lefier in het begin vooral gericht op het bouwen van technisch goede woningen, gaandeweg ging ze ook nadenken over voorzieningen in de buurt en daarna over de inrichting van wijken. De kijk op de klanten veranderde: van ‘verheffen der arbeiders’, waarbij de huurders zelf weinig zeggenschap hadden, via het mondjesmaat toelaten van inspraak, naar keuzevrijheid en ‘empowerment’. Het bedrijf groeide uit tot een professioneel bedrijf. Wat gebleven is, is de betrokkenheid.

2009 Samen verder als Lefier
Met de fusie met Wooncom uit Emmen en Volksbelang uit Hoogezand per 1 januari 2009 is er na ruim 100 jaar een eind gekomen aan het bestaan van het woonbedrijf StadGroningen als afzonderlijk bedrijf. Door geld en denkkracht samen te voegen kunnen we nog meer betekenen voor de stad. Samen met bewoners en andere partijen blijft Lefier StadGroningen werken aan wonen in een vitaal Groningen.